Author(s):
1. Ivana Radonjić, University of Nis, Faculty of Sciences and Mathematics, , Serbia
2. Nemanja Pudar, Faculty of Maritime Studies Kotor, University of Montenegro, Put I Bokeljske brigade 44, 85330 Kotor, Montenegro
3. Milutin Petronijević, 1Elektronski fakultet u Nišu, Univerzitet u Nišu, A. Medvedeva 4, Niš, Srbija,, Serbia
4. Tatijana Dlabač, Faculty of Maritime Studies Kotor, University of Montenegro, Put I Bokeljske brigade 44, 85330 Kotor, Montenegro
5. Ilija Knežević, Faculty of Maritime Studies Kotor, University of Montenegro, Put I Bokeljske brigade 44, 85330 Kotor, Montenegro
6. Lana Pantic, University of Niš, Faculty of Sciences and Mathematics, Department of Physics, Višegradska 33, 1800, Serbia
7. Dragoljub Mirjanić, Akademija nauka i umjetnosti Republike Srpske, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina

Abstract:
Fotonaponski (PV) paneli u morskom okruženju često su izloženi prskanju morske vode, soli, visokoj vlažnosti, jakim vetrovima koji mogu smanjiti performanse sistema, vek trajanja i pouzdanost. Kada morska voda prska PV panele, nakon isparavanja kristali soli ostaju se na prednjoj površini panela. Distribucija morske vode i akumulacija soli zavise od konstrukcije PV sistema i trenutnih talasa. Takođe, određeni faktori okoline mogu imati dodatni uticaj (npr. veća brzina vetra snižava temperaturu PV panela, veća relativna vlažnost utiče na rasejanje sunčevog zračenja i može ga smanjiti). Iako se PV paneli u morskom okruženju suočavaju sa specifičnim izazovima, u dostupnoj literaturi nema mnogo radova koji ispituju zavisnost smanjenja snage PV sistema od taloženja morske soli. Na Pomorskom fakultetu Kotor, Univerziteta Crne Gore, sproveden je eksperiment na otvorenom kako bi se utvrdio uticaj morske vode na snagu PV panela. Eksperiment je izveden na otvorenom, na krovu zgrade fakulteta bez senki, gde su dva identična fleksibilna PV panela od monokristalnog silicijuma snage 300 Wp postavljena jedan pored drugog. Jedan PV panel je ostao čist tokom eksperimenta, a drugi je prskan morskom vodom uzetom iz Bokokotorskog zaliva ispred zgrade fakulteta. Prskanje morske vode je vršeno ravnomerno po površini PV panela, koliko god je to bilo moguće. Nakon taloženja morske vode na PV panelu i isparavanja morske vode, električni parametri oba PV panela su mereni pomoću SOLAR I-Ve 1500 V multifunction I-V curve tracer. Snaga PV panela prekrivenog kristalima soli morske vode bila je u proseku 6,17% niža u poređenju sa čistim PV panelom. Čak i nakon nekoliko taloženja morske vode, smanjenje snage je bilo slično. Pri svakoj sledećoj primeni morske vode, neki od kristala soli su uklonjeni zbog prskanja nove količine morske vode. Slično se dešava i u slučajevima prskanja talasa, jer talasi uklanjaju kristale soli koji su ostali nakon isparavanja morske vode. Sprovedeni eksperimenti su pokazali da ponovljeno prskanje morske vode i pojava kristala soli nakon isparavanja morske vode nemaju značajan uticaj na snagu PV panela.

Key words:
PV panel,morska voda,snaga,morsko okruženje

Thematic field:
SYMPOSIUM A - Science of matter, condensed matter and physics of solid states

Date of abstract submission:
11.08.2026.

Conference:
Contemporary Materials 2026 - Savremeni Materijali

Abstract