Author(s):
1. Renata Josipović, Medicinski fakultet Banja Luka , Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
2. Marijana Popović Bajić, Serbia
3. Ognjenka Janković, Medicinski fakultet Banja Luka , Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
4. Mirjana Umićević Davidović, Medicinski fakultet Banja Luka , Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
5. Marijana Arapović Savić, Medicinski fakultet Banja Luka , Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
6. Marija Obradović, Medicinski fakultet Banja Luka ::Save Mrkalja 14, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
7. Adriana Arbutina, Medicinski fakultet Banja Luka , Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
8. Tijana Adamovic, University of Banja Luka, School of Medicine, Dentistry Study Program, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
9. Irena Kuzmanovic Radman, University of Banja Luka, Faculty of Medicine, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina
10. Vladan Mirjanić, Republic of Srpska, Bosnia and Herzegovina

Abstract:
Sažetak: Uvod: Rastvorljivost i sorpcija su osobine materijala koje direktno mogu uticati na njihovu stabilnost, integritet i trajnost na mjestu aplikacije. Cilj: Cilj ovog rada je da se ispita rastvorljivost i sorpcija novosintetisanog nanomaterijala na bazi kalcijum-aluminata, kalcijum-silikata i MTA. Materijal i metode rada: U istraživanju je korišćen nanostrukturni kalcijum-aluminat sintetisan hidrotermalnom sol-gel metodom od pojedinačnih komponenata kalcijum-aluminata (CaO·Al2O3), kalcita (CaCO3) i barijum-sulfata (BaSO4) kao rendgenskog kontrastnog sredstva, i materijal na bazi kalcijum-silikata. Zamiješani materijal je postavljen u plastične kalupe prečnika 5 ± 0,1 mm i visine 2 ± 0,1 mm. Nakon vezivanja, materijali su ostavljeni u inkubatoru na 37 °C tokom 24 h, a potom su izvađeni iz kalupa i analizirana je sorpcija tečnosti materijala. Za svaki ispitivani materijal napravljeno je po 8 uzoraka (n = 8). Kao kontrolni materijal korišćen je MTA (Angelus, Londrina, Brazil). Rezultati: Tokom 28 dana skladištenja uzoraka u destilovanoj i dejonizovanoj vodi, sorpcija tečnosti za MTA iznosila je 12,71%, sorpcija za kalcijum-silikate iznosila je 12,08%, dok je za kalcijum-aluminate zabilježena sorpcija tečnosti od 20,27%. Primjenom Studentovog t-testa uočena je razlika između kalcijum-aluminata i MTA (t = -7,094; p = 0,000005) i između kalcijum-aluminata i kalcijum-silikata (t = -7,026; p = 0,000006), dok između kalcijum-silikata i MTA razlika nije bila statistički značajna. Rastvorljivost kod MTA iznosila je 8,53%, rastvorljivost kod kalcijum-silikata 8,3%, dok je kod kalcijum-aluminata zabilježena rastvorljivost od 23,68%. Značajna razlika je zabilježena između kalcijum-aluminata i MTA (t = 4,828; p = 0,001308) i između kalcijum-aluminata i kalcijum-silikata (t = 4,817; p = 0,000951), dok između kalcijum-silikata i MTA razlika nije bila statistički značajna. Zaključak: Rastvorljivost materijala i apsorpcija tečnosti kod nanostrukturnog materijala na bazi kalcijum-aluminata bila je značajno veća u poređenju sa kalcijum-silikatom i MTA.

Key words:
rastvorljivost, sorpcija, kalcijum-aluminat, kalcijum-silikat, MTA, nanomaterijali.

Date of abstract submission:
29.07.2026.

Conference:
Contemporary Materials 2026 - Savremeni Materijali

Applied paper from author