Author(s):
1. Predrag Dašić, SaTCIP Publisher Ltd., 36610 Vrnjačka Banja i Visoka tehnička mašinska škola strukovnih studija (VTM, Serbia
2. Raul Turmanidze, Fakultet za transport i mašinstvo, Gruzijski tehnički univerzitet (GTU), Tbilisi (Gruzija), Georgia
3. Giorgi Popkhadze, Fakultet za transport i mašinstvo, Gruzijski tehnički univerzitet (GTU), Tbilisi (Gruzija), Georgia

Abstract:
Mikro i nano mašinska obrada (M i nM) predstavlja skup proizvodnih tehnologija ili procesa kako bi se dobili delovi ili strukture (proizvodi) malih dimenzija sa velikom preciznošću. Koriste se za mašinsku obradu minijaturnih delova malog prečnika i/ili dužine u mikro i nano skali, tj. prečnik u rasponu od nekoliko nano/mikro metara do nekoliko stotina nano/mikrometara. Parametri obrade (brzina rezanja, korak i sl.) pri nano/mikro mašinskoj obradi variraju u zavisnosti od tehnoloških zahteva, veličine mašine za obradu i materijala radnog predmeta. Primenjuju se za mašinsku obradu proizvoda za: nano i mikro elektroniku; NEMS (Nano-Electro-Mechanical Systems) i MEMS (Micro-Electro-Mechanical Systems) sisteme; biomedicinske implante (stentovi, nano i mikro igle, hirurški alati); preciznu optiku; automobilsku i avio industriju (senzori, injektori goriva); laboratorije na čipu (LoC). U radu je dat pregled razvoja mikro i nano mašinske obrade (M i nM) malih dimenzija kod savremnih kompozitnih, pametnih i nano-materijala za savremene i pametne proizvode. Analiziran je pregled proračuna i matematičkog modeliranja funkcija sila rezanja, habanja alata i obrtnog momenta u zavisnosti od režima rezanja i geometrijskih parametara mikro i nano mašinske obrade pri obradi malih dimenzija kod različitih kompozitnih, pametnih i mikro i nano-materijala.

Key words:
mašinska obrada,mikro mašinska obrada (M),nano mašinska obrada (nM),materijali,savremni proizvodi,pametni proizvodi

Thematic field:
SYMPOSIUM A - Science of matter, condensed matter and physics of solid states

Date of abstract submission:
25.08.2025.

Conference:
Contemporary Materials 2025 - Savremeni Materijali

Applied paper from author